Ne işe yarar
Tarayıcıdan izleme açıkken Live, çalıştığı bilgisayarda küçük bir web sunucusu başlatır; varsayılan port 8080’dir. Kullanıcı tarayıcıya Live bilgisayarının adresini yazar (örneğin http://192.168.1.20:8080), kullanıcı adı ve şifresiyle girer ve sayfaları Live’daki görünümüyle, yaklaşık saniyede bir tazelenen verilerle görür. Uzaktan kumanda açıksa yetki grubu verilen kullanıcı tag’e yazar, alarm onaylar ve reçete işlemi yapar; işlemler Live bilgisayarında uygulanır.
Uzaktan kumanda varsayılan olarak kapalıdır. Kapalıyken ve yetki grubu verilmemiş kullanıcıda izleme salt okunurdur. Bağlantı HTTPS kullanmaz, düz HTTP’dir; kullanıcı adı, şifre, veriler ve komutlar şifrelenmeden gider. Sunucuyu doğrudan internete açmayın (yönlendiricide port yönlendirmeyin), internetten erişim için VPN kullanın.
Kurulum
-
İzlemeyi açın
Studio’da Uzaktan İzleme bölümünde Genel › Tarayıcıdan İzleme grubunda Tarayıcıdan izleme’yi Açık yapın. Port 1024 – 65535 arasında seçilir, varsayılan 8080’dir. Kapalıyken Live ağa açılmaz.
-
Tarayıcı kullanıcısı ekleyin
Tarayıcı Kullanıcıları sekmesinde her kullanıcı için ad (en çok 40 karakter, @ ile başlamaz, benzersiz) ve şifre (en az 6 karakter, iki kez yazılır) girin. Şifresiz kullanıcı giriş yapamaz. Operatör kullanıcıları ayrıdır ve kullanıcı yönetiminde tanımlanır.
-
Erişim kuralını gözden geçirin
Genel › Erişim (VPN) › İzinli adresler ayarına ve gerekirse Erişim Ağları sekmesine bakın (aşağıda).
-
Projeyi Live’a yükleyin
Sunucu proje açılınca başlar. Studio’daki adres şeridi izleme adresini gösterir.
-
Güvenlik duvarı iznini ekleyin
Live bilgisayarında sistem menüsü › Uzaktan izleme… penceresinde Güvenlik duvarı izni ekle’ye tıklayın.
Uzaktan kumanda
-
Kumandayı açın
Uzaktan İzleme › Genel › Tarayıcıdan İzleme grubunda Uzaktan kumanda’yı Açık yapın. Varsayılan Kapalı’dır; kapalıyken bütün tarayıcı kullanıcıları yalnız izler.
-
Kullanıcıya yetki grubu verin
Tarayıcı Kullanıcıları tablosunun Uzaktan kumanda sütununda Yalnız izler yerine projedeki bir yetki grubunu seçin. Nesne, sayfa ve menü yetkileri bu kullanıcıya o grubun yetkileriyle uygulanır.
-
Projeyi Live’a yükleyin
Ayar proje açılınca geçerli olur; bağlı tarayıcılar kendiliğinden yenilenir.
| Kumanda yetkili kullanıcı tarayıcıdan | Yalnız Live bilgisayarında |
|---|---|
| Nesnelerden tag’e yazar, düğme ve olay işlevlerini kullanır | Programı kapatma |
| Alarmları onaylar, bastırır, yorum ekler | Live’daki operatör oturumunu açma ve kapama |
| Reçete kaydı yükler, kaydeder, PLC’ye aktarır | İstasyon ayarları (ekran klavyesi, dil) |
| Rapora kayıt ekler | Zaman makinesi |
- Her işlem Live bilgisayarına gider ve orada uygulanır. Olay günlüğüne kullanıcı adı ve bilgisayarın adresiyle yazılır.
- Live’ın sistem menüsündeki Web izleyicileri (n)… penceresi bağlı kullanıcıları adres, yetki ve süreyle listeler. Kumanda kullanıcılarının bağlanması ve ayrılması olay günlüğüne de yazılır.
- Düğme olaylarına bağlı betikler kumanda eden tarayıcıda çalışır. Zamanlanmış görevler, alarm tespiti, arşiv ve sürücüler Live bilgisayarında kalır; betiklerin veritabanı, dosya ve program erişimi yalnız orada çalışır.
- TV adresleri her zaman yalnız izler.
Tarayıcıda görünenler
Giriş ekranında Beni hatırla (30 gün) işaretliyse oturum 30 gün, değilse 12 saat geçerlidir. Kullanıcı silinir ya da şifresi değişirse oturumu geçersiz olur.
- Kamera görüntüsü ve PDF Görüntüleyici dosyaları sunucu üzerinden, oturumla verilir.
- Yetki isteyen sayfa, yalnız izleyen kullanıcıda Live bilgisayarındaki oturuma göre açılır; yetkili kullanıcı Live’da giriş yapana kadar sayfa yerine yetki bildirimi görünür. Kumanda yetkili kullanıcıda kendi yetki grubuna göre açılır.
- Sayfa özelliklerinde Web erişimi › Tarayıcıdan / TV’den izlenebilir kapatılırsa sayfa tarayıcı listesinde görünmez ve TV sırasında atlanır.
- Projede zaman makinesi açıksa tarayıcı kullanıcısının ekran gezintisi, fare hareketleri ve değer girişleri Live bilgisayarında kaydedilir; menüde bu bilgi yazar. Şifreler kaydedilmez.
Kullanıcılar ve erişim kuralı
Sunucu bağlantının geldiği adrese bakar. İzinli adresler ayarı üç seçenek sunar:
| Seçenek | Kim bağlanabilir |
|---|---|
| Yerel ağ ve VPN (özel adresler), varsayılan | Bu bilgisayar ve özel adresler: 10.0.0.0/8, 172.16.0.0/12, 192.168.0.0/16, 169.254.0.0/16, 100.64.0.0/10. Erişim Ağları listesi ek ağ ekler. İnternet adresleri reddedilir.
|
| Yalnızca “Erişim Ağları” listesindekiler | Bu bilgisayar ve listedeki etkin ağlar. Liste boşsa yalnızca bu bilgisayar bağlanabilir. |
| Her yerden (önerilmez) | Her adres. Sunucu internete doğrudan açılır, Studio uyarır. Uzaktan kumanda açıkken bu seçenek Studio’da hata sayılır. |
Reddedilen istek 403 yanıtı alır. Aynı adresten 10 dakika içinde 5 hatalı giriş olursa o adres 60 saniye bekletilir. Şifreler proje dosyasında SHA-256 özeti olarak saklanır. İstek kaynağı denetlenir ve oturum çerezi HttpOnly ile SameSite=Strict ayarlıdır. TV adresleri varsayılan olarak şifresizdir; ayrıntı için TV ve çoklu ekran sayfasına bakın.
Tek bilgisayar: aynı tarayıcı kullanıcısı aynı anda yalnız bir bilgisayardan bağlanır; başka adresten giriş reddedilir, aynı bilgisayarda ikinci sekme açılabilir. Tarayıcı kapanınca yer 15 saniye sonra boşalır. TV adresleri bu kurala bağlı değildir.
Kumanda yetkisini kime vermeli
Nesne, sayfa ve menü yetkileri tarayıcının içinde uygulanır. Sunucu yalnız oturumun kumanda yetkisi olup olmadığına, kullanıcının grubuna ve projede kumandanın açık olup olmadığına bakar. Kumanda yetkili bir kullanıcı, tarayıcı arayüzünü atlayan bir istekle herhangi bir tag’e yazabilir. Bu yüzden:
- Kumanda yetkisini yalnız güvendiğiniz kişilere verin; diğerleri Yalnız izler kalsın.
- Her kişiye kendi kullanıcısını ve tahmin edilemeyen bir şifre verin.
- Uzaktan kumandayı yalnız tesis ağında ya da VPN üzerinden kullanın.
Güvenlik duvarı ve Live’daki izleme penceresi
Ağdaki cihazların bağlanabilmesi için Windows Güvenlik Duvarı’nda bu program ve port için gelen bağlantı izni gerekir. Güvenlik duvarı izni ekle bunu yapar: önce ayarlar yetkisi sorulur, sonra Windows yönetici onayı (UAC) istenir.
Live’da sistem menüsü › Uzaktan izleme… penceresi sunucunun durumunu, bağlı kullanıcı sayısını, tarayıcı ve TV adreslerini (Kopyala düğmeleriyle), reddedilen bağlantıları ve güvenlik duvarı durumunu gösterir. Port başka bir program tarafından kullanılıyorsa Live bunu bildirir; projede başka bir port seçin.
VPN ile internetten erişim
İnternetten izlemek ya da kumanda etmek için tesise bir VPN kurulur. Kullanıcı önce VPN’e bağlanır, sonra tarayıcıda yerel ağdaki adresi açar. İnternete yalnızca VPN portu açılır (WireGuard için UDP 51820); izleme portu ve PLC portları yönlendirilmez. FabyaVision ayrıca kaynak adresi denetler: internetteki bir adresten gelen istek, yönlendirici yanlışlıkla açık kalsa bile 403 alır.
| Durum | Çözüm |
|---|---|
| Tesiste VPN destekli yönlendirici ya da güvenlik duvarı var | Cihazın yerleşik WireGuard, OpenVPN ya da IPsec özelliği |
| Cihaz VPN bilmiyor | Küçük bir bilgisayarda WireGuard |
| Sabit genel IP yok (GSM modem, CGNAT) | Port açmayan, WireGuard tabanlı bir hizmet (Tailscale) ya da ZeroTier; Live bilgisayarına ya da ağ geçidi bilgisayarına kurulur |
- Her kişi için ayrı tarayıcı kullanıcısı ve tahmin edilemeyen, en az 10 karakterlik bir şifre tanımlayın.
- VPN adres havuzu özel bir blokta ise ek ayar gerekmez; genel bir blokta ise Erişim Ağları listesine ekleyin. Sıkı kipte listeye VPN alt ağını ve TV’lerin yerel ağını yazın.
- VPN istemcisi Live bilgisayarında yalnızca izleme portuna erişebilsin, PLC ağına erişim olmasın.
Devreye alma testi ve sorun giderme
-
Tesis içinden
Tarayıcıda Live bilgisayarının adresini açın ve giriş yapın; sayfalar canlı gelir.
-
VPN kapalıyken
Telefonu mobil veriye alın. Adres açılmamalıdır (zaman aşımı); bu, internetten doğrudan erişim olmadığını gösterir.
-
VPN açıkken
VPN’i açın; aynı adres açılır ve canlı değerler akar.
-
Kumandayı deneyin
Yetki grubu verilen kullanıcıyla bir değer yazın; işlem Live’ın olay günlüğünde kullanıcı adı ve adresle görünür. Yalnız izleyen kullanıcıda aynı işlem engellenir.
| Belirti | Neden ve çözüm |
|---|---|
| VPN bağlı, sayfa açılmıyor (zaman aşımı) | Windows Güvenlik Duvarı izni yoktur: izni ekleyin. Ya da Live bilgisayarı VPN ağını bilmiyordur: ağ geçidinde adres çevirme (MASQUERADE) ekleyin ya da VPN ağı için rota verin. |
| 403, Bu adresten erişime izin verilmiyor | VPN havuzu genel adres bloğundadır ya da sıkı kipte liste dışındadır: Live penceresindeki son reddedilen adresi Erişim Ağları’na ekleyin. |
| Giriş sayfası geliyor, giriş olmuyor | Tarayıcı kullanıcısının şifresi yok ya da yanlış: Tarayıcı Kullanıcıları tablosunda şifreyi yeniden girin. Kullanıcı başka bir bilgisayardan bağlıysa giriş o oturum kapanana kadar reddedilir. |
| Kumanda edilmiyor, yalnız izleniyor | Uzaktan kumanda kapalıdır ya da kullanıcıya yetki grubu verilmemiştir. Ayarı değiştirdikten sonra projeyi Live’a yükleyin. |
İlgili sayfalar
TV ve çoklu ekran
Sayfalar ağdaki TV’lerde ve ikinci ekranda sırayla döner; Live penceresi birden çok monitörü kaplar.
LiveZaman makinesi
Tesisin geçmiş bir anını 2B ve 3B sayfalarda oynatır; alarmdan ve operatör işleminden öncesine gidilir.
StudioKullanıcılar ve yetkiler
Kullanıcı, grup ve numaralı yetkiler; nesne, sayfa ve menü yetkisi; oturum süresi ve işlem günlüğü.
LiveOperatör işlemleri
Sistem menüsü, favori sayfalar, oturum ve yetki, işlem günlüğü, Olay Görünümü ve programın kapatılması.